Poradnik pracodawcy
Pierwszy pracownik — BHP krok po kroku
Od dnia, w którym zatrudniasz kogoś na umowę o pracę, masz te same podstawowe obowiązki BHP co duża firma. Oto co zrobić — i w jakiej kolejności.
Od dnia, w którym zatrudniasz kogoś na umowę o pracę, masz te same podstawowe obowiązki BHP co duża firma. Oto co zrobić — i w jakiej kolejności.
Zatrudnienie pierwszej osoby to dużo formalności naraz: umowa, ZUS, kadry. BHP łatwo odłożyć „na później” — a właśnie tu kolejność ma znaczenie, bo pracownika nie wolno dopuścić do pracy bez badań i szkolenia wstępnego. Poniżej lista w takiej kolejności, w jakiej przerabiam ją z klientami.
Zacznij od niej, bo z niej wynika wszystko inne: jakie czynniki wpisać na skierowanie na badania, o czym mówić na instruktażu stanowiskowym i jakie środki ochrony kupić. Pracownika trzeba z oceną zapoznać — i mieć na to jego podpis. Firmom z Olsztyna i okolic przygotowuję ją po wizycie na miejscu: ocena ryzyka zawodowego Olsztyn.
art. 226 Kodeksu pracyWystawiasz skierowanie do lekarza medycyny pracy, z opisem stanowiska i czynników szkodliwych lub uciążliwych. Badania są na Twój koszt. Bez orzeczenia o braku przeciwwskazań pracownik nie może zacząć pracy.
art. 229 Kodeksu pracyInstruktaż ogólny trwa co najmniej 3 godziny lekcyjne. Instruktaż stanowiskowy odbywa się na stanowisku pracy — przy pracy fizycznej i narażeniu na czynniki szkodliwe, uciążliwe lub niebezpieczne co najmniej 8 godzin lekcyjnych — i kończy się sprawdzianem. Wszystko potwierdzasz w karcie szkolenia wstępnego, która trafia do akt osobowych. Szczegóły w osobnym artykule.
art. 237³ § 2 KP · § 10–12 rozporządzenia w sprawie szkolenia w dziedzinie bhpJeśli pracownik obsługuje maszyny lub urządzenia, pracuje z substancjami chemicznymi albo wykonuje prace szczególne, potrzebuje pisemnych instrukcji bezpiecznej pracy — dostępnych na stanowisku.
art. 237⁴ § 2 KPJeśli ocena ryzyka lub rodzaj pracy tego wymaga — wydajesz je bezpłatnie i dbasz o ich stan. Warto od razu prowadzić ewidencję wydań.
art. 237⁶ i 237⁷ KPPrzy zatrudnieniu do 100 osób zadania służby BHP możesz powierzyć pracownikowi zatrudnionemu przy innej pracy albo specjaliście spoza firmy. Możesz też wykonywać je sam — jeśli zatrudniasz do 10 pracowników (albo do 50 przy kategorii ryzyka nie wyższej niż 3) i masz ukończone szkolenie dla pracodawców wykonujących zadania służby bhp.
art. 237¹¹ KPWyznacz osoby do udzielania pierwszej pomocy oraz do działań ppoż. i ewakuacji, zapewnij apteczkę i sprzęt gaśniczy. W małej firmie tą osobą bywa właściciel — ważne, żeby było to ustalone na piśmie.
art. 209¹ KPObowiązek pisemnego zawiadomienia okręgowego inspektora pracy i inspektora sanitarnego o rozpoczęciu działalności zniesiono 17 stycznia 2013 r. Inspekcje dostają dane o pracodawcach z urzędu (z rejestru REGON i z ZUS). Uwaga na stare poradniki i listy kontrolne, które nadal każą wysyłać to pismo w 30 dni. Osobne zgłoszenia mogą wynikać tylko z przepisów branżowych — zapytaj, sprawdzę, czy dotyczą Twojej firmy.
art. 209 KP — uchylony (Dz.U. 2013 poz. 2)Pracodawca też musi przejść szkolenie BHP w zakresie potrzebnym do swoich obowiązków. Pierwsze szkolenie okresowe dla pracodawców i osób kierujących pracownikami — w ciągu 6 miesięcy.
art. 237³ § 2¹ KP · § 15 ust. 4 rozporządzeniaNajczęstszy błąd przy pierwszym pracowniku: „szkolenie zrobimy w przyszłym tygodniu, niech na razie popracuje”. Jeśli w tym czasie dojdzie do wypadku, brak szkolenia wstępnego i badań spada na pracodawcę.
Zestaw „Pierwszy pracownik”: ocena ryzyka stanowiska, szkolenie wstępne z kartą i instrukcja BHP — w zwykłych cenach ze sklepu, dopasowane do Twojej firmy, nie z szablonu.
Stan prawny: październik 2026. Podstawy: Kodeks pracy (art. 209¹, 226, 229, 237³, 237⁴, 237⁶, 237⁷, 237¹¹), rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1327 i z 2025 r. poz. 1640). Artykuł ma charakter informacyjny — obowiązki branżowe (np. uprawnienia UDT, SEP, wymagania sanitarne) zależą od rodzaju działalności.