Kontrola PIP w małej firmie — co sprawdza inspektor

Bez zapowiedzi, o każdej porze

Inspektor pracy może przeprowadzić kontrolę bez uprzedzenia i o każdej porze dnia i nocy (art. 24 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy). Na początku okazuje legitymację służbową i upoważnienie. Kontrola może wynikać z planu, ze skargi pracownika albo z wypadku przy pracy.

Co inspektor sprawdza w zakresie BHP

Dokumenty

• Szkolenia — karty szkolenia wstępnego i zaświadczenia ze szkoleń okresowych, a przede wszystkim ich terminy.
• Badania lekarskie — aktualne orzeczenia dla każdego pracownika, skierowania zgodne ze stanowiskiem.
• Ocena ryzyka zawodowego — dla każdego stanowiska, aktualna, z podpisami pracowników o zapoznaniu.
• Instrukcje BHP — dla maszyn, urządzeń, substancji i prac szczególnych.
• Środki ochrony indywidualnej i odzież robocza — co wydajesz i czy masz to udokumentowane.
• Wypadki przy pracy — rejestr wypadków i protokoły powypadkowe.
• Kto pełni zadania służby BHP — i na jakiej podstawie.

Na miejscu

• stan maszyn i urządzeń: osłony, wyłączniki awaryjne, oznakowanie,
• drogi ewakuacyjne i wyjścia — wolne, oznakowane,
• gaśnice (dostęp, przeglądy) i apteczka z wyznaczoną osobą do pierwszej pomocy,
• czy pracownicy faktycznie używają środków ochrony, które masz w dokumentach.

Poza BHP inspektor sprawdza też prawo pracy: umowy, czas pracy, wynagrodzenia, legalność zatrudnienia. Od 8 lipca 2026 r. okręgowy inspektor pracy może w określonych sytuacjach stwierdzić decyzją, że umowa B2B jest w rzeczywistości stosunkiem pracy.

Co może się wydarzyć po kontroli

• Nakaz — usunięcia uchybień w wyznaczonym terminie. Przy bezpośrednim zagrożeniu życia lub zdrowia inspektor może nakazać wstrzymanie pracy maszyny albo prac na stanowisku.
• Wystąpienie — lista nieprawidłowości z wnioskami. W wyznaczonym terminie (do 30 dni) zawiadamiasz PIP, co zrobiłeś.
• Mandat albo wniosek do sądu o ukaranie grzywną — gdy naruszenie jest wykroczeniem.

Jak przygotować się w tydzień

1. Zrób listę pracowników i przy każdym wpisz: data szkolenia wstępnego, ostatniego okresowego, ważność orzeczenia lekarskiego.
2. Policz terminy szkoleń — kalkulator zrobi to za Ciebie. Przeterminowane szkolenia uzupełnij w pierwszej kolejności.
3. Sprawdź ocenę ryzyka — czy obejmuje wszystkie stanowiska i czy po ostatnich zmianach (nowa maszyna, nowa osoba, wypadek) była aktualizowana.
4. Przejdź się po firmie jak inspektor: drogi ewakuacyjne, gaśnice, apteczka, osłony maszyn.
5. Zbierz dokumenty w jednym miejscu — segregator albo folder, który podasz w pięć minut.

Pełna lista — 25 punktów z podstawą prawną przy każdym — jest w darmowej checkliście poniżej.

Przeczytaj też

Stan prawny: październik 2026. Źródła: ustawa z 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (art. 24 i środki prawne inspektora), Kodeks pracy; dane o wypadkach: PIP — „Szkolenia BHP powinny lepiej przeciwdziałać wypadkom”. Artykuł ma charakter informacyjny.